Investing.com – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yerli madenlerden üretilen altınların alımını geçici olarak durdurdu. Uzmanlara göre bu karar, iç piyasada altın fiyatlarının düşmesine ve Türkiye ile uluslararası piyasalar arasındaki fiyat farkının azalmasına yol açacak.
Altın alımı kararı yerel üretimi doğrudan piyasaya yönlendirecek
2017’de yapılan düzenlemeyle Türkiye’de çıkarılan altınların öncelikli alım hakkı Merkez Bankasına verilmişti. Ancak banka, bu yetkisini geçici olarak askıya aldı. Böylece madenlerde üretilen altınlar artık doğrudan piyasa aktörlerine satılabilecek.
Ekonomim’den Özder Şeyda Uyanık’ın haberine göre, kararın ardından uluslararası piyasa ile yurtiçi altın fiyatları arasında 12 bin dolara kadar çıkan makasın daralması bekleniyor. Altın ithalatında uygulanan kota nedeniyle zorluk yaşayan sektör için bu adım “can suyu” olarak değerlendirildi.
“Yıllık 40 tonluk üretim cari açığa katkı sağlayacak”
Uzmanlar, Türkiye’de yıllık ortalama 40 ton civarında gerçekleşen yerel altın üretiminin doğrudan satışa açılmasının, altın ithalatından kaynaklanan cari açığın azalmasına da katkı sunacağı görüşünde.
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, alımın durmasının iç piyasada fiyat istikrarını sağlama hamlesi olduğunu söyledi. Yılmaz, “Merkez Bankası altın ithalatına kota koyunca, ithalat azalmış gibi göründü ancak makas açıldı. Bu adım, fiyat makasının kapanmasına yardımcı olabilir.” dedi.
“Altın fiyat farkını azaltmak için etkili bir yöntem”
Yılmaz, Banka’nın bu kararla rezervden altın vermek yerine iç üretimi piyasaya yönlendirmeyi tercih ettiğini belirtti. Bu sayede hem fiyat farkının kapanabileceğini hem de kayıt dışı yolların önüne geçilebileceğini ifade etti.
Yılmaz ayrıca, kararın geçici olduğuna dikkat çekerek, “Geçmişte de kısa süreli ara dönemler olmuştu. Bu kez de 2-3 ay sürebilir, ardından yeniden alımlar başlar diye düşünüyorum.” dedi.
Cari açık üzerindeki etkisi iki yönlü olacak
Altın alımlarının cari açık üzerindeki etkisine değinen Yılmaz, fiyat realizasyonunun kısa vadede negatif etki yaratabileceğini, ancak ithalatın azalmasıyla bu etkinin dengeleneceğini vurguladı.
Bu kapsamda, iç piyasaya yönlendirilecek altın üretiminin ithalat talebini düşürmesiyle cari açıkta orta vadede olumlu bir etki yaratması bekleniyor.
“Merkez Bankası piyasadaki oynaklık için pozisyon alıyor”
Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Yücel de TCMB’nin altın alımlarını durdurduğunu doğruladı. Yücel, Merkez Bankasının alımları genellikle otomatik yaptığını, durdurulduğu dönemlerin ise açıklandığını belirtti.
Yücel’e göre, kararın arkasında rezerv çeşitlendirmesi veya küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı bir pozisyon alma stratejisi bulunuyor olabilir.
“İthalat kotasıyla çelişebilir” uyarısı
TCMB’nin eski kıdemli ekonomisti Dr. Ali Çufadar, altın alımlarının rezerv yönetiminde önemli bir araç olduğunu hatırlatarak, alımların durmasının piyasaya sürülen likiditeyi azaltacağını söyledi.
Çufadar, “Alımların durması, ithalat kotasıyla çelişebilir. Zira alım süreci hem para arzına hem de kura etki ediyor. Bu karar, ekonomik programın bazı dengelerini yeniden şekillendirebilir.” ifadelerini kullandı.
Türkiye dünya altın rezervinde ilk 10’da
Dünya Altın Konseyi verilerine göre Türkiye, yaklaşık 643 tonluk altın rezerviyle dünyada 9. sırada yer alıyor. 2025 yılında TCMB, en fazla altın alan üçüncü merkez bankası konumuna yükselmişti.
2025’in üçüncü çeyreğinde TCMB’nin altın alımları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 artarken, bir önceki çeyreğe göre yüzde 6 azaldı. 17 Ekim haftasında toplam rezervler 198,4 milyar dolara, altın rezervleri ise 111,2 milyar dolara ulaşmıştı. Ancak küresel altın fiyatlarındaki düşüşle bu tutarın 5 milyar dolar kadar azalması bekleniyor.
Altın alımını durdurmak ne anlama geliyor?
Merkez Bankasının altın alımını durdurması, Türkiye’deki madenlerden çıkan altınların bir süreliğine TCMB tarafından satın alınmaması anlamına geliyor. Normal şartlarda bu altınlar TCMB rezervlerine ekleniyor.
Ancak alımların geçici olarak durdurulmasıyla birlikte madenlerde üretilen altınlar doğrudan piyasaya arz edilebilecek. Uzmanlar, bu adımın hem ithalat kısıtlamaları nedeniyle zorlanan sektöre nefes aldıracağını hem de Türkiye ile dünya piyasaları arasındaki fiyat farkını azaltarak iç piyasada daha dengeli bir altın fiyatlaması sağlayacağını öngörüyor.
